چکیده: برای حفاظت از تنوع زیستگاهها و جمعیتهای حیات وحش باید به انتخاب مناطق معرف و نمونه از کل طبیعت پرداخت. هدف اصلی این پژوهش انتخاب مناسبترین شبکة مناطق تحت حفاظت در استان مازندران است. به این منظور، زیستگاه بالقوه 8 گونه پستاندار، مناطق مناسب پراکنش 4 گروه پرنده و 26 تیپ پوشش جنگل بهعنوان معیارهای انتخاب مناطق تحت حفاظت استفاده شدند. اولویتبندی توسط الگوریتم مذابسازی شبیهسازی شده تحت نرمافزار Marxan انجام شد. در سناریوی اول کارایی مناطق تحت حفاظت موجود در رسیدن به هدف حفاظت 30درصد هر یک از معیارهای حفاظتی بررسی شد. نتایج نشان داد مناطق تحت حفاظت موجود تنها در برآورد هدف حفاظتی 8 معیار موفق بودهاند. در سناریوی دوم با شرط وجود مناطق تحت حفاظت موجود، اقدام به انتخاب لکه های مناسب حفاظت برای تکمیل شبکة حفاظتی موجود شد. نتایج نشان دادند برای حفاظت 30 درصد هر یک از معیارها، در بهترین حالت 28 درصد از سطح استان باید حفاظت شود. بر این اساس، نیاز است حدود 04/186.918 هکتار به سطح مناطق فعلی اضافه شود. در سناریوی سوم بدون در نظر گرفتن مناطق تحت حفاظت موجود، منطقه با هدف حفاظت 30 درصد هر معیار اولویت بندی شد و بهترین لکهها برای حفاظت معرفی شدند. نتایج نشان داد در بهترین حالت باید 43/18 درصد سطح استان حفاظت شود. از این مقدار تنها 17/24 درصد آن با مناطق تحت حفاظت موجود همپوشانی دارد. با استفاده از نتایج حاصل از این پژوهش میتوان خلاءهای حفاظتی موجود را شناسایی و مناطقی برای تکمیل این خلاءها معرفی کرد.
کلیدواژهها: استان مازندران؛ الگوریتم مذاب سازی شبیه سازی شده؛ انتخاب سیستماتیک مناطق تحت حفاظت؛ بهینه سازی؛ marxan